Taşınma Bütçesi Nasıl Hazırlanır? Nakliye Dışındaki Gizli Kalemler

Bütçenin iki katmanı: görünen fatura ve görünmeyen ay

Taşınma bütçesini iki katmanda düşünmek işi kolaylaştırır. Birinci katman nakliye faturasıdır: hacim, mesafe, kat, ambalaj ve varsa depolama. Bu katman bir teklifle gelir ve rakamı nispeten nettir. İkinci katman ise taşınmanın etrafındaki otuz günde yayılan harcamalardır ve hiçbiri tek bir kâğıtta toplanmaz.

İkinci katmanın zor tarafı, kalemlerin farklı kişilere, farklı günlerde ödenmesidir. Depozito ev sahibine sözleşme günü gider. Doğalgaz güvence bedeli dağıtım şirketine abonelik günü ödenir. Temizlik ekibi eski evin teslim sabahı, montaj ustası yeni evde ilk hafta gelir. Bunları ayrı ayrı hatırlamak mümkündür, ama toplamını önceden görmek ancak hepsini aynı sayfaya yazınca olur.

Ev sahibi olarak kendi evinize geçiyorsanız tablo biraz değişir. Depozito kalemi düşer, çift kira yerine eski evin kirası ile yeni evin kredi taksiti ya da aidatı üst üste biner. Tadilat gören bir eve taşınılıyorsa, ustanın gecikmesi eşyanın depoda beklemesi anlamına gelir ve ara depolama satırı bu hanelerde daha sık açılır.

Keşif ve teklif görüşmelerinde sık duyduğumuz bir durum var: nakliye teklifini alan kişi bütçeyi kapandı sanır. Asıl sıkışma, taşınmadan sonraki ikinci haftada, eski evin depozitosu henüz dönmemişken yeni evin eksikleri için alışverişe çıkıldığında yaşanır.

Birinci katman: nakliye faturasını doğru bantta tutmak

Nakliye kalemini tahmin etmenin en hızlı yolu ev tipinden başlamaktır. Bursa içinde, aynı ilçede, eşya sığan asansörü olan bir binadan yapılan ve ambalajı müşterinin üstlendiği bir taşımada KDV hariç bant 1+1 dairede 9.000–14.000 TL'dir. Eve bir oda eklendiğinde alt ve üst uç birlikte kayar: 2+1'de bant 13.000–20.000 TL'ye, 3+1'de 18.000–28.000 TL'ye, 4+1'de ise 25.000–38.000 TL'ye çıkar.

Gerçek hayatta bu baz senaryo nadiren tek başına kalır. Merkez ilçeler arası bir taşıma bütçeyi yüzde 10–15, asansörsüz üçüncü ya da dördüncü kat yüzde 12–20, tam ambalaj yüzde 25–35 artırır. Mobil dış cephe asansörü gerekiyorsa 4.500–9.000 TL sabit ek gelir. Osmangazi'nin tarihi çarşı çevresindeki dar sokaklar gibi kamyonun kapıya yanaşamadığı adreslerde ara araç aktarması da hesaba girer; bu tür adreslere özgü notları Osmangazi evden eve nakliyat sayfasında bulabilirsiniz.

Bütçe kurarken bu kalemi tek bir rakam olarak değil, bandın üst ucuna yakın bir değerle yazmanızı öneririz. Keşiften önce taşınma maliyet hesaplayıcı ile kendi evinizin aralığını çıkarın, bütçeye üst ucu koyun. Keşif sonrasında gelen yazılı teklif bu rakamın altında kalırsa aradaki fark yedek kaleme aktarılır. Tersini yapmak, yani alt ucu yazıp teklifin yüksek gelmesini beklemek, bütçenin geri kalanını sıkıştırır.

KDV'yi ayrı satır olarak eklemeyi unutmayın. Bantlar ve çoğu teklif KDV hariç verilir, ödeme ise KDV dahil yapılır.

Depozito ve çift kira: en büyük nakit sıkışması

Bir kiracı için taşınma bütçesinin en büyük kalemi çoğu zaman nakliye değil, iki evin arasındaki para geçişidir. Yeni evin depozitosu sözleşme imzalanırken ödenir. Eski evin depozitosu ise anahtar teslim edildikten, ev kontrol edildikten ve varsa sayaç borçları kapandıktan sonra döner. Bu iki tarih arasında birkaç gün ile birkaç hafta arası bir boşluk oluşur ve bu boşlukta iki depozito aynı anda sizin cebinizden çıkmış olur.

Konut kiralarında güvence bedelinin üç aylık kira bedelini aşamayacağı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir; güncel hükmü ve sözleşmenizdeki maddeyi ayrıca kontrol edin. Pratikte bir ile üç aylık kira arasında depozito istenir. Aylık kirası 20.000 TL olan bir evde bu, 20.000–60.000 TL arasında geçici olarak bağlanan para demektir. Bandın bu kadar geniş olmasının nedeni ev sahibinin talebidir; bütçeye yazarken sözleşmedeki rakamı kullanın.

Çift kira ikinci sıkışma noktasıdır. Yeni evi boyatmak, temizletmek ya da kornişleri taktırmak için anahtarı birkaç gün önce almak isteyen biri, bu günlerin kirasını öder. Eski evi ise sözleşme bitimine kadar ödemeye devam eder. Tipik bir çakışma 5–15 gündür. Hesap basittir: yeni evin aylık kirası bölü otuz, çarpı çakışan gün sayısı. 20.000 TL kiralı bir evde on günlük çakışma yaklaşık 6.700 TL eder.

Bu çakışmayı sıfıra indirmek cazip görünür ama genellikle yanlış hesaptır. Aynı gün hem eski evi teslim edip hem yeni evi temizletip hem eşyayı yerleştirmeye çalışan aile, bir sorun çıktığında hiçbir esneklik bırakmamış olur. Üç ile yedi gün arası bir çakışma, çoğu taşınmada maliyet ile rahatlık arasında makul bir dengedir.

Abonelikler, temizlik ve yeni evin ilk haftası

Elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinin eski adreste kapatılıp yeni adreste açılması, ilk bakışta bir evrak işidir. Bütçe açısından ise iki etkisi vardır. Yeni abonelik açılırken güvence bedeli istenebilir. Eski aboneliğin güvence bedeli ise kapanıştan ve son faturanın kesilmesinden sonra iade edilir. Bursa'da su aboneliği BUSKİ, doğalgaz aboneliği Bursagaz üzerinden yürür; elektrik için adresinizin bağlı olduğu tedarik şirketine başvurulur. Güvence bedeli tutarları abonelik türüne göre değişir ve dönem dönem güncellenir, bu yüzden rakamı başvuru öncesinde ilgili kurumdan öğrenin.

İnternet ayrı bir başlıktır. Taahhütlü bir aboneliği yeni adrese taşımak çoğu operatörde mümkündür, ama yeni adreste altyapı yoksa taahhüt bozma bedeli çıkabilir. Bunu taşınmadan iki hafta önce operatöre sormak, sürprizi önler. Sayaç okumaları, devir işlemleri ve depozito iadesi için adım adım bir sıra, kiracıdan ev sahibine taşınma devir süreci yazımızda anlatılıyor.

Temizlik iki kez bütçeye girer. Eski ev, depozitonun tam dönmesi için teslimden önce temizlenir; yeni ev ise eşya girmeden önce. Boş bir 3+1 evin detaylı temizliği iki kişilik bir ekip için 6–8 saatlik iştir; Bursa'da bu iş için genellikle 3.500–6.000 TL arası teklif alınır. Bandı genişleten şeyler balkon ve cam sayısı, mutfak dolaplarının içi, bir de tadilat sonrası kalan boya ve toz. Kendi yapmayı düşünüyorsanız bu, taşınma haftasında iki akşamın tamamen gitmesi demektir.

Yeni evin ilk haftası da küçük ama sayısı çok kalemler getirir. Korniş ve perde, avize ve aplik montajı, televizyon askısı, çamaşır ve bulaşık makinesi bağlantıları, banyo aksesuarları. Eski evden sökülen kornişler yeni evin pencerelerine çoğu zaman uymaz; perde boyları da. Bir 3+1 evde bu işçilik yarım ile bir tam usta günü tutar ve malzeme hariç 2.500–5.000 TL civarında bir bant oluşturur. Mobilya söküm ve kurulumu taşıma ekibinin işidir; montaj ve demontaj hizmeti kapsamında hangi parçaların dahil olduğunu teklifte görmek, usta bütçesinin çift yazılmasını önler.

Bir de kimsenin listeye yazmadığı alışveriş vardır. Eski evin banyosuna göre alınmış bir paspas, eski mutfağın ölçüsündeki bir çöp kovası, yeni evin prizlerine yetmeyen uzatma kabloları, pencere sayısı artınca eksik kalan perdeler. Taşınmadan sonraki ilk iki haftada yapılan bu küçük alımlar tek tek önemsiz görünür ama toplandığında temizlik faturası kadar yer tutabilir. İlk iki gün mutfak kolileri açılmadığı için dışarıdan yemek siparişi de bu kaleme girer. Bütçeye "yeni ev ilk alışveriş" diye ayrı bir satır açıp üst sınır koymak, kartın bu dönemde kontrolsüz kullanılmasını önler.

İzin günü ve ara depolama: zamanın bedeli

Taşınma için kaç gün izin alınmalı? Sorunun cevabı bütçeyi doğrudan etkiler, çünkü birçok işyeri taşınmayı ayrı bir izin türü olarak tanımlamaz ve kullanılan gün yıllık izinden düşer. Serbest çalışan ya da saatlik kazanan biri için bu, doğrudan kaybedilen gelir demektir.

Tam ambalajlı bir taşımada tipik ihtiyaç iki gündür: bir gün taşınma, bir gün yeni evde yerleşme ve abonelik randevuları. Ambalajı kendiniz yapıyorsanız buna bir ya da iki gün daha ekleyin. Bir 3+1 mutfağın ve kitaplığın paketlenmesi akşam saatlerine sığmaz. İzin gününü bütçeye yazarken yıllık izninizin parasal karşılığını değil, o günlerin sizin için ne anlama geldiğini düşünün: bayram tatiline saklanan bir izin ya da kaçırılan bir proje teslimi, bir usta faturasından daha pahalı olabilir. Tam ambalaj için ödenen ek bedeli bu açıdan değerlendirmek gerekir.

Ara depolama, iki evin tarihi çakışmadığında devreye girer. Eski ev ayın 1'inde teslim edilecek, yeni evin anahtarı ayın 20'sinde gelecekse eşya bir yerde bekler. Depolamanın aylık bedeli hacimle ölçeklenir: 2+1 hacmindeki eşyada 3.500–5.000 TL, 3+1 hacminde 4.500–6.500 TL bandı beklenir. Buna depoya giriş ve çıkışta iki ayrı taşıma eklenir; yani depolamalı bir taşınma, tek seferlik taşımadan her zaman daha pahalıdır.

Yine de depolama bazen çift kiradan ucuza gelir. Aylık kirası 25.000 TL olan bir evi yalnızca eşya beklesin diye iki hafta fazladan tutmak yaklaşık 12.500 TL eder; aynı süre için depolama ve ek taşıma bu rakamın altında kalabilir. Karşılaştırmayı rakamla yapın. Depolamanın hangi süreye ve eşya tipine göre nasıl kurulduğunu eşya depolama sayfamızda anlattık.

Bütçe tablosu: kendi rakamlarınızla doldurun

Aşağıdaki tablo Bursa içinde kiralık bir 3+1'den kiralık bir 3+1'e taşınan bir hane için hazırlandı. Rakamlar tipik bantları gösteriyor. Sağdaki sütun, her kalemin ne zaman ödendiğini gösteriyor; bütçenin toplamı kadar bu sıralama da önemli.

Yedek pay satırı süs değildir. Taşınmada hemen her zaman bir kalem beklenenden farklı çıkar: eski evin kombisi teslimde arıza verir, yeni evin bir musluğu değişmesi gerekir ya da perde boyları tutmaz. Yüzde 10–15'lik pay, bu tür küçük sürprizlerin bütçeyi delmesini engeller. Nakliye kalemini zaten bandın üst ucundan yazdıysanız yüzde 10 yeterlidir.

Tablonun gösterdiği bir şey daha var. Nakdin en çok bağlandığı an taşınma günü değil, depozitonun ödendiği sözleşme günüdür. O tarihte eski depozito henüz dönmemiş, nakliye bedeli ise birkaç gün sonra ödenecektir. Bütçenizi toplam rakamla birlikte bu takvime göre de kontrol edin.

Bütçeyi daraltmanın dört gerçekçi yolu

Kalemlerin bir kısmı pazarlığa kapalıdır. Depozito sözleşmede yazar, abonelik bedeli tarifededir. Ama en az dört noktada bir karar vererek toplamı anlamlı biçimde aşağı çekmek mümkündür.

Birincisi eşya ayıklamaktır ve etkisi üç kaleme birden yayılır. Taşınmadan önce elden çıkarılan her parça nakliye hacmini küçültür, ambalaj ihtiyacını azaltır ve depolama gerekiyorsa aylık bedeli düşürür. İkincisi çakışan gün sayısını bilinçli seçmektir: sıfır gün riskli, on beş gün pahalıdır; üç ile yedi gün çoğu aile için yeterlidir. Üçüncüsü tarihtir. Ayın ortasında bir hafta içi günü, hem nakliye planlamasında daha fazla seçenek açar hem de temizlik ve montaj ustası bulmayı kolaylaştırır.

Dördüncüsü, işi bölmektir. Kitap, kıyafet ve tekstili siz paketleyip kırılacakları ekibe bırakırsanız tam ambalaj çarpanı yerine daha düşük bir çarpana inersiniz; kırılmayan grubu birkaç akşama yaydığınızda bu, izin günü sayısını da fazla artırmaz. Buna karşılık kırılacak eşyayı kendiniz paketleyip hasar yaşamak, bu tasarrufun tamamını geri alabilir. Bölmenin sınırı, riskin kimde kaldığıdır.

Bu hafta açılacak bütçe dosyası

Taşınma tarihiniz belli ya da yaklaşık belliyse bütçeyi bugün kurmaya başlayabilirsiniz. Bir tablo açın ve yukarıdaki dokuz satırı yazın. İlk üç rakam hemen elinizdedir: yeni evin kira ve depozito tutarı sözleşmeden, çakışan gün sayısı iki evin tarihinden çıkar. Nakliye kalemi için hesaplayıcıdan aldığınız bandın üst ucunu yazın.

İkinci adımda eksik rakamları toplayın. BUSKİ ve Bursagaz'dan güncel güvence bedelini, internet operatörünüzden taşıma ve taahhüt koşulunu öğrenin. İki temizlik ve bir montaj ustasından fiyat isteyin. İşyerinizin izin yönetmeliğine bakın. Taşınmaya dört hafta kala yapılacakları haftalara bölen taşınma kontrol listesi bu işlerin sırasını tutmanıza yardım eder.

Üçüncü adım keşiftir. Ücretsiz keşiften sonra gelen kalem kalem teklifle nakliye satırını gerçek rakama çevirin, farkı yedek paya aktarın ve toplamı sözleşme günü, taşınma günü ve ilk hafta olarak üç ödeme tarihine bölün. Bu üç tarihin her birinde hesabınızda ne kadar para olması gerektiğini bildiğinizde bütçe kurulmuş demektir.