Hizmet 08 · Durum raporu ve özel kasa

Bursa sanat eseri taşımacılığı: antika ve tabloda kasa, iklim ve değerleme belgesi

Yağlıboya bir tuval, bağıl nemin birkaç gün içinde yüzde 35'ten 65'e çıkmasına bir kamyon sarsıntısından daha sert tepki verebilir. Bu yüzden Bursa sanat eseri taşımacılığında işe kasayla değil kayıtla başlarız: önce eserin bugünkü durumunu belgeler, sonra kasayı eserin kendi ölçüsüne göre kurarız.

Çerçevede kılcal bir çatlak, tuvalin sağ alt köşesinde hafif bir gevşeme, boya katmanında iki küçük kalkma. Taşımadan önce fotoğraflanmamışsa bu üç ayrıntıdan hangisinin yolda oluştuğunu kimse ayırt edemez; ne eser sahibi ne ekip ne de sigortacı.

Sanat eseri ve antika taşımacılığında işin sırası bu nedenle değişir. Her parça için durum raporu açar, boyalı yüzeyi asitsiz kâğıtla örter, köşeleri korur ve gerekiyorsa eseri ölçüsüne göre hazırlanmış ahşap kasaya alırız. Nem ve sıcaklık değişimi, yol titreşimi ve eserin araçtaki duruş yönü planın ayrı başlıklarıdır.

Bu hizmet müzelerin kurumsal lojistiğine değil, evinde ya da yazlığında bireysel koleksiyonu olan kişilere, galerilere ve sanatçı atölyelerine göre kurulmuştur. Tipik iş, bir salonun ya da atölyenin duvarındaki beş ile on beş parçadır; restoratör veya eksper sürece katılacaksa takvim onların randevusuna göre kurulur.

Koleksiyon kimin elinde ve neye ihtiyaç duyuyor

01

Evinde koleksiyon biriktirmiş kişiler

Uzun yıllarda toplanmış tablo, gravür ve seramiklerin çoğu hiçbir müze envanterine girmez; kaydı çoğu zaman sahibinin hafızasındadır. Bireysel koleksiyonlarda işe eser listesini birlikte çıkararak başlarız: sanatçı ya da atölye bilgisi, ölçü, teknik ve varsa fatura. Bu liste hem durum raporunun iskeleti olur hem de ev eşyası nakliyat sigortası kurulacaksa değer beyanına zemin hazırlar. Değerin kendisini ise eser sahibi ya da onun seçtiği bağımsız eksper belirler.

02

Galeriler ve sanatçı atölyeleri

Sergi değişiminde, bir alıcıya teslimde ya da atölyeden sergi mekânına geçişte eser kısa mesafede ama sık el değiştirir. Bu profilde her çıkış ve varışta aynı durum raporu üzerinden kontrol yapılması, sonradan doğacak tartışmayı baştan kapatır. Kasalar tekrar kullanılacaksa vidalı kapakla hazırlanır ve dış yüzüne eser kodu yazılır. Verniği tam kurumamış tuvallerde ambalaj öncesi bekleme süresi sanatçıyla birlikte kararlaştırılır. Sergi kurulumu gece yapılacaksa ekibin giriş saati mekân sorumlusuyla yazılı olarak netleşir.

03

Aile yadigârı antika sahipleri

Büyükanneden kalan ceviz konsolun, sedef kakmalı sandığın ya da gümüş takımın çoğu zaman ne faturası ne ekspertizi vardır. Bu parçalarda kakma, eski tutkal bağlantıları ve gomalak cila taşımanın en zayıf noktalarıdır. Çekmeceleri boşaltır, kilitli kapakları asitsiz kâğıtla dolgulayarak sabitler, kakmalı yüzeye doğrudan streç değmesine izin vermeyiz. Gümüş takım parça parça sayılır, sayım varışta aynı listeyle tekrarlanır. Değeri bilinmeyen parçaları değeri üzerinden sigortalatmayı düşünüyorsanız önce bir eksper görüşü almanızı öneririz.

04

Konut taşıyan sanat sahipleri

Duvarında birkaç değerli tablo, salonunda bir mermer heykel bulunan ailelerin ihtiyacı çoğu zaman tam bir koleksiyon operasyonu değildir. Bu eserler ev taşımasının içinde ayrı bir ekip ve ayrı araç bölmesiyle planlanır; mobilyalarla aynı istife girmez. Tablolar mobilya ambalajı başlamadan duvardan indirilir ve salon kalabalıklaşmadan boş bir odaya alınır. Geniş konutlarda bu düzeni villa taşımacılığı planıyla birleştiririz ve eser listesi oda sorumlusunun kontrol çizelgesine eklenir.

Durum raporundan kasa açılışına iş akışı

  1. 01

    Durum raporu ve fotoğraflı kayıt

    Eser yerinden oynatılmadan önce her parça için ayrı bir durum raporu açılır. Raporda ölçü, teknik, çerçeve tipi ve yüzeyde görülen her ayrıntı yer alır: kılcal çatlak, boya kalkması, vernik sararması, yaldız dökülmesi, mermerde eski rötuş. Fotoğraflar ön ve arka yüzden, dört köşeden ve kusur görülen noktalardan yakın planla çekilir; ışık yüzeye yandan verilerek kabarmalar görünür hale getirilir. Çok eserli adreslerde her parçaya kasa koduyla eşleşen bir numara verilir; fotoğraf dosyaları da bu numarayla adlandırılır. Rapor sizinle birlikte okunur ve imzalanır. Varışta aynı rapor ve aynı fotoğraf açılarıyla ikinci kontrol yapılır, böylece iki kayıt yan yana karşılaştırılabilir.

  2. 02

    İklim ve güzergâh planı

    Tuval, ahşap panel ve kâğıt üzerine eserler nem ve sıcaklığın kendisinden çok hızlı değişiminden etkilenir. Genel koruma pratiğinde bağıl nemin yüzde 40–60, sıcaklığın 16–24 °C bandında ve ani sıçrama yapmadan tutulması önerilir. Keşifte higrometreyle evin nem ve sıcaklık değerini okuyup rapora yazarız; varışta aynı ölçüm tekrarlanır ve aradaki fark açılış kararına girer. Standart kapalı kasa araçta iç ortam dış havayı kısa sürede yakaladığı için kontrolü zamanlamayla sağlarız: yazın öğle sıcağında, kışın dondurucu sabah saatlerinde eserin araçta beklemesinden kaçınırız. Kasa yalıtımı ve kısa güzergâh kalan açığı kapatır. Yeni adrese hemen yerleşemeyecek eserler için iklim kontrollü depolama ayrıca planlanır.

  3. 03

    Asitsiz katman ve köşe koruması

    Tablonun boyalı yüzeyine doğrudan balonlu naylon ya da streç değmez, çünkü plastik yüzeyde nem hapseder ve iz bırakabilir. İlk katman pH nötr asitsiz kâğıt ya da ipek kâğıttır. Çerçeveli eserlerde köşelere sıkıştırılmış karton köşe koruyucu takılır, ardından eser mobilya battaniyesine ya da kabarcık yüzü dışa bakan balonlu naylona sarılır. Cam önlü gravür ve fotoğraflarda cama iz bırakmayan düşük yapışkanlı bantla çapraz çekilir; cam kırılırsa parçalar eserin yüzeyine dağılmaz. Bant yalnız ambalaj katmanına yapışır, çerçeveye ya da eser yüzeyine hiçbir noktada değmez. Gümüş ve tekstil parçalar da tek tek asitsiz kâğıda sarılır, katlanmak yerine rulo yapılır.

  4. 04

    Ölçüye özel ahşap kasa

    Kasa, eserin ambalajlı ölçüsüne her yönden birkaç santimetre köpük payı eklenerek hazırlanır. İç yüzey köpükle kaplanır, eser kasa içinde oynamayacak şekilde kenar takozlarıyla sabitlenir ve kapak çivi yerine vidayla kapatılır; çekiç darbesinin titreşimi esere geçmez. Birden fazla küçük tablo aynı kasaya giriyorsa aralarına sert karton ayraç konur ve her birinin yüzü aynı yöne bakar. Kasanın dışına eser kodu, üst yön oku ve açılacak kapak yazılır. Heykel ve mermer tabla için kasa tabanı ağırlığı taşıyacak kalın kesitle kurulur, iç destekler parçanın formuna göre kesilir. Kasa üretimi zaman aldığı için ölçü keşifte alınır ve taşıma tarihi kasanın hazırlık süresine göre verilir.

  5. 05

    Dik taşıma ve titreşim kontrolü

    Tablolar araçta yatırılmaz. Kasa ya da ambalajlı eser kenarı üzerinde dik durur, araç yan duvarına yaslanır ve kasa rayına cırcırlı kayışla bağlanır. Yatık taşınan bir tuvalde yolun her tümseği yüzeyi ortasından salındırır ve kırılgan boya katmanı bu hareketle çatlayabilir. Kasaların altına köpük ya da battaniye serilerek araç tabanından gelen titreşim azaltılır. Heykel, ağırlık merkezi en alçakta kalacak şekilde yüklenir; ince kollu ya da çıkıntılı parçalar kasa içinde ayrıca desteklenir. Bozuk yol kesimleri güzergâh planında önceden işaretlenir ve sürücü buralarda hızını düşürür. Eserler araca en son girer ve varışta ilk iner, böylece araçta geçen süre kısalır.

  6. 06

    Varış, iklime alışma ve açılış

    Kasa yeni adrese geldiğinde hemen açılmaz. Soğuk bir günden kaloriferli bir salona girildiğinde kasayı birkaç saat kapalı bekletmek yüzeyde yoğuşmayı önler; çok soğuk günlerde açılış ertesi güne bırakılabilir. Açılışta ambalaj ters sırayla çıkarılır, eser durum raporundaki fotoğraf açılarıyla yeniden incelenir ve bulgular teslim tutanağına işlenir. Boşalan kasanın içine de bakılır; kopmuş bir yaldız parçası çıkarsa tutanağa yazılır. İstenirse tabloları duvarın yapısına uygun dübel ve askı sistemiyle asarız; ağır çerçeveler için duvarın tuğla, beton ya da alçı levha olduğu önceden kontrol edilir. Açılıştan çıkan asitsiz kâğıt ve köpük, ileride kullanmak isterseniz size bırakılır.

Eser ambalajında kullanılan malzeme

Sanat Eseri ve Antika Taşımacılığı operasyonunda kullanılan ekipman ve malzeme
KalemTeknik özellikNeden kullanılır
Asitsiz kâğıt ve ipek kâğıtpH nötrBoya, gümüş ve tekstil yüzeyinde lekelenmeyi ve kimyasal etkileşimi önler.
Köşe ve kenar koruyucuSıkıştırılmış karton ve köpük profilDarbede ilk kırılan nokta olan çerçeve köşesini korur.
Ölçüye özel ahşap kasaİçi köpük kaplı, vidalı kapakEseri kasa içinde sabit tutar, delinmeye ve ezilmeye karşı dış kabuk olur.
Balonlu naylonÇift katlı hava kabarcığıAsitsiz katmanın üstünde ikinci darbe tamponu işlevi görür.
Mobilya battaniyesiDikişli, dolgulu, yıkanabilirAntika mobilya yüzeyini ve kasa altını titreşime karşı yastıklar.
Düşük yapışkanlı bantCam yüzeyde iz bırakmayan tipKırılan camın parçalarını yerinde tutar.
Dijital higrometreNem ve sıcaklık ölçümüÇıkış ve varış ortamının değerini rapora yazmayı sağlar.
Yük sabitleme kayışıCırcırlı spanzet, kasa rayı bağlantılıDik duran kasayı araç duvarına sabitler.

Eser taşımasının maliyetini değiştiren başlıklar

Eser sayısı ve boyutu

Beş küçük gravür ile iki metrelik bir tuval arasındaki fark yalnız hacim değildir. Büyük eser kapıdan ve merdiven dönüşünden geçiş planı, iki kişilik taşıma, araçta daha geniş dik bölme ve daha büyük kasa ister. Aynı ölçüdeki birkaç eser tek kasada ayraçla gidebildiğinde maliyet düşer. Bu nedenle keşifte eserleri tek tek ölçer, benzer boyutları gruplayarak kasa sayısını azaltmaya çalışırız. Eser listesi ne kadar net olursa teklif o kadar az tahmin içerir.

Kasa gereksinimi

Her eser kasa istemez. Camsız, küçük ve sağlam çerçeveli bir tablo asitsiz kâğıt, köşe koruyucu ve battaniyeyle kısa mesafede rahatça gidebilir. Kasayı gerekli kılan koşullar büyük ölçü, cam ön yüz, kırılgan boya katmanı, şehirler arası mesafe ve yüksek değerdir. Ölçüye özel her kasa ayrı malzeme ve işçilik olarak teklifte satır satır görünür. Tekrar kullanılacak vidalı kasa ilk işte pahalı gelir, sonraki sergide yeniden üretim maliyetini ortadan kaldırır. Kasanın taşıma sonrası size bırakılması ya da geri alınması da aynı satırda belirtilir.

Heykel, mermer ve ağırlık

Bronz ya da mermer bir heykel küçük görünse bile ağırlığı birkaç kişilik taşıma ve kalın tabanlı kasa gerektirebilir. Mermer tabla ve kaide parçalarında kenar kırılganlığı yüzünden taşıma dik yapılır ve iki uca destek verilir. Kaideye sabitlenmiş heykellerde sökümün nasıl yapılacağı sanatçı ya da restoratörle konuşulur. Kapıdan geçmeyen mermer için balkon ya da pencereden çıkış ayrıca planlanır. Ağırlık arttıkça ekip büyür, taşıma arabası devreye girer ve gerekirse dış cephe asansörü teklife eklenir. Ağır parçalar için ayrıntılar hassas eşya taşıma sayfamızda.

Durum raporunun kapsamı

Az sayıda eserde fotoğraflı rapor taşıma süresinin küçük bir parçasıdır. Yüzlerce parçalık bir koleksiyonda ise envanter çıkarmak, her parçayı kodlamak ve fotoğraflamak başlı başına bir iş günü olabilir; kodlanmış envanter ise sonraki taşımada ya da depo çıkışında yeniden kullanılır. Restoratör ya da eksperin rapora katılması istenirse onların ücreti doğrudan kendileriyle belirlenir; bizim teklifimizde yalnız bu randevuya uyum için ayrılan süre bulunur. Rapor dijital kopya halinde size ve isterseniz sigortacınıza iletilir, bu da hasar anında belge aramayı ortadan kaldırır.

İklim hassasiyeti ve zamanlama

Nem ve sıcaklığa duyarlı eserlerde taşıma tarihi ekibin değil havanın takvimine uyar. Sıcak dalgası ya da sert rüzgârlı bir günde tarih kaydırılabilir; sabah çok erken başlayan operasyon mesai dışı saat bedeli doğurabilir. Hava yüzünden kayan tarihin hangi koşulda ücrete dönüşeceği teklifte önceden yazılır. Açılışın ertesi güne bırakılması ikinci bir ekip ziyareti demektir ve teklife ayrı satır olarak girer. Yeni adres hazır değilse iklim kontrollü alanda geçen süre aylık bedelle hesaplanır ve depoya giriş çıkışlar da ayrıca yazılır.

Değer beyanı ve sigorta primi

Ev eşyası nakliyat sigortasının primi beyan edilen değere ve poliçenin kapsamına göre değişir. Eserin değerini eser sahibi ya da bağımsız bir eksper belirler; biz değer biçmeyiz. Poliçede beyanın doğru yazıldığını ve kapsamın taşımadan önce elinize yazılı ulaştığını ayrıca kontrol edin. Yüksek değerli tek bir eser, taşıma bedelinin kendisinden daha yüksek bir prim doğurabilir. Bazı poliçeler yüksek değerli eser için kasalı taşıma ya da ayrı araç şartı koyar ve bu şart teklifi de değiştirir. Poliçe türlerini karşılaştırmak için nakliyat sigortası rehberimiz yol gösterir.

Mesafe, erişim ve kat

Aynı ilçe içinde bir daireden diğerine eser taşımak ile Bursa'dan İstanbul'a bir koleksiyon götürmek arasında kasa ihtiyacı, ekip günü ve araç sabitlemesi tamamen değişir. Şehirler arası seferde eserlerin ara depoda aktarılmadan gitmesi planlanır. Tarihi bir sokakta araç kapıya yanaşamıyorsa el taşıması mesafesi uzar; asansörsüz yüksek katta büyük tuval için dış cephe asansörü gerekebilir. Varış adresinde site yönetimi de belirli bir taşıma saati istiyorsa ekip günü buna göre bölünür. Bu kalemler keşifte ölçülür ve teklifte ayrı yazılır.

Bursa şehir içinde beş ile on beş parçalık bireysel bir koleksiyonun asitsiz ambalaj ve durum raporuyla taşınması çoğunlukla 12.000–35.000 TL bandındadır. Ölçüye özel ahşap kasa, eser boyutuna göre kasa başına 2.500–9.000 TL ekler. Heykel ve mermer, şehirler arası mesafe, mobil asansör ve ikinci gün açılış bandı yukarı taşır. Eser için ayrıca emtia nakliyat sigortası kurulursa primi bu rakamlara dahil değildir, tutarlar KDV hariçtir; keşiften sonra gelen yazılı teklif hangi kalemin işinize girdiğini ayrı ayrı gösterir.

Kesin fiyat, keşiften sonra kalem kalem yazılı teklifle verilir; teklifte yazmayan bir ücret taşınma günü eklenmez.

Evinizin hacmini ve kat durumunu keşifte ölçelim, fiyatı kalem kalem yazalım.

Eser sahiplerinin taşıma öncesi yaptığı beş hata

Tabloya doğrudan streç ya da balonlu naylon sarmak

Plastik film boyalı yüzeye değdiğinde nem hapseder; özellikle yazın araç içinde ısınan bir pakette yüzeyde buğulanma ve vernikte matlaşma görülebilir. Balonlu naylonun kabarcıkları uzun süreli basınçta yumuşak vernik üzerinde dairesel iz çıkarabilir. Yağlıboyanın tam kürlenmesi yıllar sürdüğü için yeni görünen bir tablo da bu riski taşır. Doğru sıra önce asitsiz kâğıt, sonra köşe koruyucu, en son yastıklayıcı katmandır. Streç film yalnız en dış battaniye katmanını sabitlemek için, boyalı yüzeyle arasında en az iki katman kalacak biçimde kullanılır. Evde kendiniz ambalaj yapacaksanız sırayı tablo taşıma rehberimizden kontrol edin.

Durum kaydı olmadan eseri teslim etmek

Taşımadan önce fotoğraflanmamış bir eserde varışta fark edilen çatlak için kimse net bir şey söyleyemez. Eser sahibi çatlağın yeni olduğundan emin olabilir, ekip ise daha önce orada olduğunu düşünebilir. İki taraf da iyi niyetli olsa bile sigorta süreci belgeye dayanır ve belge yoksa tazmin tartışmalı hale gelir. Durum raporunu imzalamadan önce okuyun; gözünüze çarpan ama raporda olmayan bir ayrıntıyı yazdırın. Kendi telefonunuzla aynı açılardan birkaç fotoğraf çekmek de işe yarar; tarih bilgisi silinmesin diye dosyaların özgün hâlini saklayın. Rapor, eser sahibi için olduğu kadar taşıyan ekip için de dayanaktır.

Değeri tahminle beyan etmek

Ev eşyası nakliyat sigortasında tazmin beyan edilen değerle sınırlıdır ve bu değerin belgeyle desteklenmesi beklenir. Bir eseri gerçek değerinin altında beyan etmek primi düşürür ama hasar halinde eksik tazmin demektir. Değerin üstünde beyan ise genel sigorta prensibi gereği gerçek zararı aşan bir ödeme sağlamaz, yalnız primi artırır. Faturası olmayan antika ve miras parçalarda taşımadan önce bağımsız bir eksperden değerleme almak en sağlam yoldur. Elinizdeki raporun tarihine de bakın: yıllar önce yapılmış bir değerleme bugünkü piyasayı yansıtmayabilir ve eksik beyana yol açar. Kapsam ve muafiyet anlatımı sigorta ve güvence sayfamızda.

Tabloyu yatırarak taşımak

Bir tuvali yere düz yatırıp üstüne hafif bir koli koymak ya da arabanın bagajına yatık yerleştirmek sık başvurulan bir kolaylıktır. Yatık tuval yolun her tümseğinde ortasından salınır; zamanla bu hareket boya katmanında örümcek ağına benzeyen kılcal çatlaklar açabilir. Üstüne konan yük ise tuvalde kalıcı iz ve gevşeme bırakır. Çerçeveli ya da çerçevesiz, tablolar kenarı üzerinde dik taşınmalı ve yüzeyine hiçbir şey dayanmamalıdır. Eseri kendi aracınızla götürecekseniz ambalajlı tabloyu ön ve arka koltuk arasına dik yerleştirip emniyet kemeriyle sabitleyin. Kısa bir galeri dönüşü için bile bu kural değişmez.

Kasayı soğuktan gelir gelmez açmak

Kışın soğuk bir araçtan kaloriferli bir salona giren kasa hemen açıldığında, odanın ılık ve nemli havası soğuk eserin yüzeyinde yoğuşur. Camlı çerçevelerde camın iç yüzü buğulanır, kâğıt üzerine eserlerde bu nem lekelenme ve dalgalanma yapabilir. Yazın ise klimalı odada hızlı soğuma ahşap panel ve çerçevede gerilme yaratabilir. Kasayı birkaç saat kapalı bekletmek farkı yavaşça dengeler. Bekleme süresini dış hava ile oda arasındaki sıcaklık farkına ve eserin malzemesine göre belirler, kararı higrometre okumasıyla destekleriz. Açılışı aceleye getirmek, iyi yapılmış bir ambalajın bütün faydasını son beş dakikada harcar.

Bursa'nın iklimi ve dokusu eser taşımasını nasıl etkiliyor

Lodoslu kış günleri

Bursa'da kışın esen sert lodos sıcaklığı birkaç gün içinde mevsim normallerinin çok üstüne çıkarıp ardından hızla düşürebilir. Böyle bir haftada nem ve sıcaklık dalgalanması eser için yolculuğun kendisinden daha zorlayıcıdır. Meteoroloji rüzgâr uyarısı verilen günlerde taşıma tarihini kaydırmayı öneririz.

İznik çinisi ve seramik parçalar

İznik çinisi pano, tabak ve karolar sırlı yüzeyleri ve ince kenarlarıyla kırılgandır. Duvardan sökülmüş panolarda arkadaki harç kalıntısı hem ağırlık hem kırılma noktası yaratır. Bu parçaları hücreli kasada, yüzleri birbirine değmeyecek şekilde yerleştiririz. İznik çıkışlı işlerde göl yolu güzergâhı ayrıca planlanır.

Antika pazarı ve eski çarşı

İhsaniye'deki kapalı pazaryerinde ayda bir kurulan Nilüfer Antika Pazarı ve Nalbantoğlu'ndaki eski sahaflar çevresi, Bursa'da koleksiyoncuların parça bulduğu adreslerdendir. Buradan alınan büyük parça için satıcıdan belge istemek, sonraki değer beyanını kolaylaştırır. Pazar günü değişebildiğinden güncel takvimi belediyeden kontrol edin.

Mudanya ve Tirilye taş evleri

Tirilye'nin ve Mudanya'nın eski Rum sokaklarındaki kalın duvarlı taş evler denize yakınlık nedeniyle nemli kalabilir. Yazlıktan şehir dairesine taşınan eserde nem farkı büyüktür, dar sokakta araç kapıya ulaşamayabilir. Bu adreslerde keşifte ortam nemini ölçer, kasa bekletme süresini uzatırız. İlçe notları Mudanya sayfamızda.

Sanat eseri ve antika taşımacılığı hakkında sık sorulan sorular

Keşif

Sanat eseri ve antika için tarihinizi ayıralım

Keşif ücretsiz ve yerinde veya görüntülü görüşmeyle yapılır. Keşiften sonra en geç 24 saat içinde kalem kalem yazılı teklif gönderilir.

Ücretsiz Keşif Talep Et WhatsApp'tan yazın

Telefon: 0543 113 22 26 · Pazartesi–Cumartesi 08:00–20:00 · Pazar randevuyla