Parsiyel mi Komple Nakliyat mı? Şehirler Arası Taşımada Karar Tablosu

Parsiyel ve komple taşımada eşyanın yolculuğu

Komple taşımada araç yalnız sizin eşyanızı taşır. Bursa'daki adreste yüklenir, kapısı kapanır ve varış adresinde açılır. Yükleme günü, çıkış saati ve tahmini varış teklife yazılır; takvim sizin takviminizdir.

Parsiyel taşımada araç birden fazla hanenin yükünü aynı yöne götürür. Burada iki model vardır ve teklif alırken hangisinin uygulandığını mutlaka sormanız gerekir. Doğrudan modelde araç Bursa'da birkaç adresten sırayla yük toplar, varış şehrinde de sırayla boşaltır; eşya araçtan inmez. Aktarmalı modelde eşya önce bir toplama deposuna gelir, orada aynı yöne gidecek başka yüklerle birleştirilip ikinci bir araca yüklenir, bazen varış şehrinde üçüncü bir dağıtım aracına geçer.

İki model de "parsiyel" diye satılır. Oysa birincisinde eşya iki kez, ikincisinde dört ya da beş kez elden geçer. Fiyat farkı ile risk farkı bu ayrımdan doğar.

Bir de karma çözüm vardır: kamyonete sığan bir yük için aracın tamamını değil kasanın belirli bir bölümünü ve sabit bir sefer gününü satın almak. Bu seçenek her güzergâhta ve her dönemde bulunmaz, ama aynı yöne yoğun yük olan haftalarda iki yöntemin arasında makul bir yer tutar.

Hacim eşiği: kaç metreküpte komple araç kendini öder?

Karar m³ hesabıyla başlar, oda sayısıyla değil. Filomuzdaki araç sınıfları kabaca şöyle ayrılır: panelvan 8–12 m³, kamyonet 18–25 m³, kapalı kasa kamyon 35–45 m³. Bir 1+1 daire 10–15 m³, 2+1 daire 18–25 m³, 3+1 daire 25–35 m³ tutar. Bu rakamları yan yana koyduğunuzda eşik kendiliğinden görünür.

15 m³'ün altındaki yük, en küçük kapalı kamyonun bile yarısından azını kaplar. Aracın geri kalanı boş gidecekse o boşluğun yakıtını, sürücü saatini ve geçiş ücretini de siz ödersiniz. Bu aralıkta parsiyel, bütçe açısından çoğu zaman anlamlıdır.

15–25 m³ arası gri bölgedir. Yük tek başına bir kamyoneti dolduruyorsa komple kamyonet ile parsiyel kapalı kasa arasındaki fark daralır, çünkü paylaşılacak boş alan azalmıştır. Bu aralıkta kararı hacim değil takvim verir: tarihiniz sabitse komple kamyonet, birkaç gün esneyebiliyorsa parsiyel. 25 m³'ün üstünde yük zaten bir kapalı kasanın büyük bölümünü doldurur; parsiyel araç bulunsa bile yanına eklenebilecek başka hane kalmaz ve tasarruf ortadan kalkar.

Hacim tahmininde en sık yapılan hata koliyi küçümsemektir. Mobilyayı saymak kolaydır; kitaplık, mutfak dolabı, balkon ve depo çıktığında koli adedi çoğu evde ilk tahminin üstüne çıkar. Görüntülü keşifte dolap kapaklarını açtırmamızın nedeni budur. Telefonda "az eşya var" diye başlayan bir parsiyel teklif, yükleme günü kasaya sığmayan fazlalıkla karşılaşırsa iş ya ikinci sefere ya da yerinde yeniden fiyatlamaya döner.

Ağırlık ayrı bir sınırdır. Bir piyano, çelik kasa ya da mermer tabla küçük hacimde yüzlerce kilo tutar ve parsiyel araçta başka hanelerin yükünün yerleşimini değiştirir. Bu tür parçalar hacmi düşük olsa bile parsiyel teklifte ayrıca sorulmalıdır.

Teslim penceresi: tek bir gün ile birkaç günlük aralık arasındaki fark

Komple taşımada iki tarih yazılır: yükleme günü ve varış günü. Bursa'dan 400 km'nin altındaki şehirlere sabah yüklenen bir ev çoğunlukla aynı akşam ya da ertesi sabah boşaltılır. Antalya ve Adana gibi uzun hatlarda plan bir gece konaklamayla iki güne yayılır; yine de gün bellidir.

Parsiyelde ise üç tarih vardır. Eşyanın sizden alındığı gün, aracın Bursa'dan çıktığı gün ve eşyanın size ulaşacağı teslim penceresi. Araç yola aynı yöne giden yükler tamamlanınca çıkar; güzergâh üzerinde başka adreslere de uğrar. Bu yüzden pencere mesafeyle birlikte genişler. Kendi planlamamızda 200 km altındaki hatlarda 2–4 günlük, 200–500 km arasında 3–6 günlük, 500 km üstünde 5–9 günlük pencere yazarız. Pencerenin alt ucu aracın hızlı dolduğu yoğun haftaları, üst ucu yükün yavaş biriktiği dönemleri ve güzergâhtaki boşaltma sayısını yansıtır.

Bu aralık kendi başına sorun değildir. Sorun, pencerenin öbür takvimlerle çakışmasıdır. Eski evin anahtarını cuma günü teslim edecek, yeni evin kirası pazartesi başlayacak bir aile için "salı ile perşembe arası" demek iki gece yataksız kalmak ya da bir hafta çift kira ödemek anlamına gelebilir. Varıştaki site yük asansörünü yalnız belirli günlerde veriyorsa pencerenin o güne denk gelmesi de şansa kalır.

Esnek tarih ile belirsiz tarih arasındaki çizgiyi yazılı teklif çizer. Parsiyel teklifte en erken ve en geç teslim günü, aracın varıştan kaç saat önce haber vereceği ve gecikme olursa eşyanın nerede bekleyeceği yazılı değilse elinizde bir pencere değil, bir tahmin vardır.

Aktarma sayısı ve hasar riski arasındaki bağ

Eşya en çok yükleme ve boşaltma sırasında zarar görür, yolda değil. Otoyolda doğru sabitlenmiş bir yük duvarı saatlerce yerinde durur; çizik, ezik ve kırık çoğunlukla bir kapıdan geçerken, bir rampadan inerken ya da bir istif yeniden kurulurken oluşur. Bu yüzden riskin ölçüsü kilometre değil, eşyanın kaç kez indirilip bindirildiğidir.

Komple taşımada bu sayı ikidir: çıkışta bir yükleme, varışta bir boşaltma. Doğrudan parsiyelde de ikidir, ama araç başka adreslerde açılıp kapandığı için yükünüzün önündeki bölüm her durakta yerinden oynar. Aktarmalı parsiyelde ise depoda indirme, bekleme, ikinci araca yükleme ve varışta dağıtım aracına geçiş eklenir. Her yeni istifte koliler farklı bir sırayla dizilir; çift oluklu koli bile alt sıraya ağır bir yükle birlikte girdiğinde köşesinden ezilebilir.

Kayıp riski de el değiştirme sayısıyla artar. Sökülen yatağın vida torbası, bir sandalyenin ayağı ya da tek bir koli, farklı hanelerin yükleri aynı depoda beklerken kolayca başka bir sıraya karışır. Bunu önleyen şey numaralı envanter, her hanenin kolisine verilen ayrı harf ya da renk kodu ve her aktarmada yeniden yapılan sayımdır. Parsiyel teklif alırken bu sayımın nerede ve kim tarafından yapılacağını sorun.

Karşı görüşü de kabul etmek gerekir: aktarmalı parsiyel her eşya için kötü bir seçenek değildir. Kolileri iyi kapatılmış, mobilyası az ve kırılgan eşyası sınırlı bir yük birkaç aktarmayı kayda değer bir zarar görmeden atlatır. Risk; lake mobilya, cam tabla, antika ve büyük ekran televizyon gibi parçalar arttıkça büyür.

Sigorta tarafında ayrı bir soru vardır. Poliçe eşyanın yükleme ile boşaltma arasındaki süresini kapsıyor olabilir; aktarma deposunda geçen iki gece bu sürenin içinde mi? Kapsamı, limiti ve muafiyeti taşımadan önce yazılı isteyin ve aktarma noktasının kapsamda olup olmadığını aynı belgede görün.

Parsiyel yüke hazırlık neden daha sıkı olmalı?

Komple araçta kolinin üzerindeki "mutfak" yazısı yeterlidir, çünkü kasada başka mutfak yoktur. Parsiyel araçta aynı yazı üç ayrı haneye ait olabilir. Bu yüzden her koliye oda adının yanında hane kodu ve sıra numarası yazılır, envanter listesinin bir nüshası sizde kalır.

Ambalajın dayanıklılığı da farklı bir sınava girer. Komple taşımada kolinizin üstüne yine sizin kolileriniz gelir ve yükleme sırası sizin evinize göre kurulur. Parsiyelde kolinizin üstüne başka bir hanenin kitap kolisi binebilir. Tek oluklu (3 katmanlı) koli bu yükü taşımaz; mutfak ve kitap grubunun çift oluklu koliye girmesi, kolinin üst boşluğunun kâğıtla doldurulması ve bantın iki yönde çapraz atılması parsiyelde bir tercih değil gerekliliktir.

Sökülen mobilyanın bağlantı parçaları için de aynı disiplin geçerlidir. Vida ve dübeller etiketli torbaya konur, torba ait olduğu parçaya bantlanır. Aktarma deposunda ayrı duran bir torba, varış günü kurulamayan bir yatak demektir.

Son olarak, parsiyele verilecek yükün içinden araçta taşınmaması gerekenleri ayırın. Pasaport, tapu, mücevher, nakit ve ilaç kolinin içinde değil yanınızda yolculuk etmelidir; birkaç gün sürebilecek bir teslim penceresinde bu kural daha da önem kazanır.

Maliyet mantığı: tasarruf nereden gelir, nerede biter?

Şehirler arası bir teklifi iki parçaya ayırmak kararı kolaylaştırır. Birinci parça iki uçtaki iştir: ambalaj, söküm, merdiven ya da asansör, yükleme, boşaltma, kurulum. Bu parça evin büyüklüğüne ve binaların koşuluna bağlıdır; eşya Bursa içinde bir sokak öteye de gitse Ankara'ya da gitse aynı kalır. İkinci parça yoldur: yakıt, sürücü saati, geçiş ücreti, gerekiyorsa konaklama.

Taşınma maliyet hesaplayıcımız bu ayrımı çarpanla kurar. Ev tipinin şehir içi bandı temel alınır, şehirler arası mesafe bu tabanı 200 km altında 1,60–2,00, 200–500 km arasında 2,20–2,80, 500 km üstünde 3,00–4,00 ile çarpar. Çarpanın 1'in üstündeki kısmı kabaca yolun payıdır. Parsiyel taşımada paylaşılabilen şey yalnız bu paydır; iki uçtaki işçilik, kat farkı ve ambalaj her hane için ayrı ayrı yapılır.

Tablodan iki sonuç çıkar. Parsiyelin sağlayabileceği tasarruf, yol payından büyük olamaz; gerçekte bundan küçüktür, çünkü toplama turu, depo işçiliği ve aktarma kendi maliyetini ekler. İkincisi, kısa mesafede yol payı küçüldüğü için parsiyelin getirisi de küçülür. Bursa'dan Kocaeli ya da Yalova gibi yakın şehirlere giden küçük bir yükte fark çoğu zaman bir teslim penceresini kabul etmeye değmez. Mesafe uzadıkça hesap değişir; Bursa Antalya hattında 1+1 bir ev için yol payı iki uçtaki işçilikten büyük hâle gelir ve parsiyel gerçek bir seçenek olur.

Faturada görünmeyen maliyetleri de hesaba katın. Pencerenin üst ucuna kalan bir teslim, yeni şehirde iki gece otel, ikinci bir izin günü ya da eşya gelene kadar eski evin kirasını uzatmak demek olabilir. Tasarruf bu kalemlerin toplamından büyükse parsiyel doğru karardır; küçükse rakam yanıltıcıdır.

Karar tablosu: durumunuza göre yöntem

Aşağıdaki tablo keşifte en sık karşılaştığımız durumları ve bu durumlarda önerdiğimiz yöntemi gösteriyor. Tek bir satır kararı belirlemez; birden fazla satır sizi farklı yönlere çekiyorsa takvim ve kırılgan eşya satırları ağır basar.

Son satır ayrıca açıklanmayı hak ediyor. Yalnız bir çalışma masası ile iki koli gönderiyorsanız ne komple ne klasik parsiyel ev taşıması size uyar; parça eşya taşıma bu tür küçük ve tek parçalı yükler için ayrı kurgulanmış bir hizmettir.

Tablonun "önerimiz" sütunu bir öneridir. Bütçesi kısıtlı bir aile, yükü 20 m³ olsa bile parsiyelin pencere riskini bilerek üstlenebilir. Önemli olan riski bilmeden değil, bilerek almaktır.

Güzergâha göre değişen ayrıntılar da vardır. Bursa Ankara hattında kışın Bozüyük geçidi pencereyi uzatabilir; bu yüzden aynı hacimdeki bir yük için kasım ile nisan arasında komple araca daha sık yöneliriz.

Teklif isterken iki yöntemi aynı belgede görmek

Karar vermenin en temiz yolu iki seçeneği aynı teklifte yan yana görmektir. Bunu istediğinizde teklif iki sütunlu gelir ve fark tek satıra değil kalemlere dağılmış olarak okunur. Başka firmalardan gelen tekliflerle karşılaştırırken de aynı sütunları arayın.

1. Hacmi m³ olarak ve araç sınıfını yazılı isteyin.
2. Parsiyel seçenekte modelin doğrudan mı aktarmalı mı olduğunu, aktarma varsa yerini ve sayısını sorun.
3. Sefer günü ile en erken ve en geç teslim gününü ayrı satırlarda görün.
4. Sigortanın aktarma deposunda geçen süreyi kapsayıp kapsamadığını yazılı alın.
5. Geçiş ücretinin ayrı satırda mı, fiyatın içinde mi olduğunu kontrol edin.

Bu beş bilgiden biri eksikse iki rakamı karşılaştırmanız mümkün değildir, çünkü aynı hizmeti tarif etmezler. Teklif satırlarının genel okunuşu için nakliyat teklifini okuma kılavuzu yazımıza bakabilirsiniz.

Bugün yapabileceğiniz somut iş şudur: evinizde oda oda dolaşıp büyük mobilyaları ve tahmini koli adedini bir kâğıda yazın, taşınma tarihinizin kaç gün esneyebileceğini not edin ve bu iki bilgiyle görüntülü keşif randevusu alın. Keşiften sonra 24 saat içinde gelen yazılı teklifte komple ve parsiyel seçeneği yan yana isteyin; kararı tablo dolduğunda verin.