Bursa'da Dar Sokakta Taşınma Çözümleri: Kamyonun Girmediği, Asansörün Kurulamadığı Adresler

Bursa'da dar sokak sorunu en çok nerede çıkar?

Kent merkezinin en eski yerleşimi olan Hisar bölgesi ilk sıradadır. Osmangazi, Kavaklı, Mollagürani ve Alaaddin mahallelerini kapsayan bu bölgede taş döşeli dar sokaklar, cumbalı tarihi evler ve Tophane çevresine doğru yükselen eğim bir aradadır. Bir kısmında kentsel dönüşüm ve kamulaştırma çalışmaları sürdüğü için aynı sokak birkaç ay arayla farklı bir erişim tablosu gösterebilir; bu yüzden eski bir keşif notuna değil güncel ölçüye güveniriz.

Muradiye, külliyenin çevresinde gelişmiş tarihi bir mahalledir ve dar sokaklarıyla bilinir. Gün içinde tur otobüslerinin sıralandığı saatlerde ana güzergâhta araç akışı neredeyse durabilir; bu da taşınma saatini doğrudan etkiler. Bursa'nın en eski yerleşimlerinden sayılan Pınarbaşı da Osmangazi sınırları içindedir ve bazı sokaklarında kamyon yerine küçük araçla çalışmayı gerektirir.

Yıldırım tarafında Emirsultan'ın cami çevresindeki eğimli sokakları ile Uludağ eteğinde, merkezin doğusunda kalan Cumalıkızık ayrı bir örnektir. Cumalıkızık, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki "Bursa ve Cumalıkızık" alanının parçasıdır; köy içindeki sokakların bir kısmı araç trafiğine kapalı, kalanı ise çok dardır. Buraya taşınma planı, aracın mahallenin neresinde bekleyebileceğini sormakla başlar. İlçe dışında İznik'in sur içi sokakları da benzer bir yöntem ister; İznik planında araç boyutu çoğu zaman adresin kendisinden önce konuşulur.

Bu listeye tarihi olmayan adresler de girer. Yamaca kurulmuş, iki yanına araç park edilen, yirmi otuz yıllık apartmanlardan oluşan sokaklar da pratikte dar sokaktır; genişlik çizimde değil sabah dokuzda park etmiş araçlarla ölçülür.

Keşifte ne ölçülür, ölçü neyi değiştirir?

İlk ölçü sokağın en dar noktasıdır. Kapıdaki genişlik değil, ana caddeden kapıya kadar geçilecek hattın en sıkışık yeri. Cumba, balkon çıkıntısı, alçak asılmış elektrik ve telefon kabloları, ağaç dalları ve köşe dönüşleri burada hesaba girer. Bir kamyonun düz sokakta geçebildiği genişlikten dönemeyeceği bir köşe, tüm planı değiştirir.

İkinci ölçü eğimdir. Dik bir yokuşta kamyon kasasından inen rampa yatay durmaz, el arabasındaki yük öne ya da arkaya kayar. Eğimli sokakta taşıma personeli iki kişilik çalışır: biri yükü çeker, diğeri frenler. Bu, aynı mesafe için daha fazla insan saati demektir.

Üçüncü grup ölçü binanın içindedir: merdiven genişliği, sahanlık dönüşü, tavan yüksekliği, kapı ve kapı kasası genişliği. Eski ahşap merdivenlerde basamak yüksekliği düzensiz olabilir, trabzan sökülebilir değildir. Burada gardırobun ya da köşe koltuğun hangi parçaya kadar sökülmesi gerektiği belirlenir. Son ölçü kapı ile aracın bekleyebileceği en yakın nokta arasındaki yürüme mesafesidir.

Tablodaki süreler üç odalı, orta yoğunlukta eşyası olan bir ev için sahada gördüğümüz aralıklardır. Eşya azsa alt sınıra, kitaplık ve mutfak yoğunsa üst sınıra yaklaşır. Önemli olan, bu farkın keşifte görülüp teklife yöntem olarak yazılmasıdır; taşınma günü ortaya çıkan bir aktarma, hem ekibi hem bütçeyi zorlar.

Ara araç aktarması: kamyon caddede, panelvan kapıda

Kamyonun sokağa giremediği adreste en sık kullandığımız yöntem ara araç aktarmasıdır. Kapalı kasa kamyon ana cadde üzerinde, yasal park edilebilecek ya da izin alınmış bir noktada bekler. 8–12 metreküplük panelvan eşyayı kapıdan alır, kamyonun yanına getirir, ekip yükü bir araçtan diğerine aktarır.

Hesap basittir ama iyimserliğe açıktır. Üç odalı bir ev, ambalajlanmış hâliyle çoğu zaman 30–40 metreküp hacim tutar. Panelvanın hacmi 8–12 metreküp olsa da dar sokakta araç tam doldurulamaz; ağır ve kırılgan parçaların üst üste konamaması, yükün kayması riskine karşı boşluk bırakılması verimi düşürür. Sahada bu yüzden 4–6 sefer hesaplarız. Kamyonun beklediği nokta birkaç yüz metre ötedeyse her sefer yükleme ve boşaltma dahil 20–35 dakika sürer.

Aktarmanın ikinci bedeli el değiştirmedir. Her eşya bir kez fazla kaldırılıp konur. Bu yüzden aktarma yapılan taşınmalarda ambalaj bir derece güçlendirilir: mobilya battaniyesi üzerine streç, kırılgan kolilerde çift oluklu koli, köşe koruyucular. Yükleme sırası da iki kez planlanır. Panelvana önce kamyonun en dibine gidecek ağır parçalar girer; ardından koliler ve hafif eşyalar gelir.

Karşıt görüş haklıdır: aktarma pahalıdır ve ailenin gözünde "neden iki araç?" sorusu doğar. Ancak kamyonu dar sokağa zorlamanın bedeli çoğu zaman daha yüksektir. Sıkışan araç, kırılan ayna, çizilen cephe ya da komşu aracına sürtme, yalnızca parayla değil mahalleyle ilişkide de ödenir.

Taşıma mesafesi ve taş döşeli sokakta el arabası

Hiçbir aracın giremediği sokakta eşya kapıdan araca yürüyerek taşınır. Mesafe kısa görünse bile toplam yol uzundur: üç odalı bir evden çıkan 250–350 parça, her biri için bir gidiş bir dönüş anlamına gelir. Kapıyla araç arasında 80–100 metre varsa ekip gün içinde kilometrelerce yürür.

Taş döşeli ya da arnavut kaldırımlı sokakta küçük tekerlekli taşıma arabaları takılır, sarsıntı kolinin içine iletilir. Bu yüzden büyük ve şişme tekerlekli taşıma arabaları, merdivenler için basamak paleti ve hassas parçalar için iki kişilik taşıma kayışları kullanırız. Ağır bir beyaz eşya ya da mermer tabla, arabaya konmak yerine kayışla elde taşınır; sarsıntı cihazın içindeki parçalara zarar verebilir.

Mesafe uzadıkça ekip bölünür. Kapıda bir grup eşyayı çıkarır ve arabaya yükler, yolda ikinci grup taşır, araçta üçüncü grup istifler. Bu düzen kurulmazsa herkes her işi yapar ve süre katlanır. Bizim keşif formumuzda bu yüzden "yürüme mesafesi" ayrı bir satırdır; teklifteki ekip sayısı bu satıra göre belirlenir.

Asansör kurulamayan adreste kule, halat ve merdiven

Mobil asansör kurulamadığında akla gelen ilk soru, eşyanın nasıl ineceğidir. Üç seçenek vardır ve her birinin sınırı farklıdır.

Kule tipi seyyar asansör, aracın yanaşamadığı avlu, bahçe ya da iç bahçelerde zemine sabitlenerek kurulur. 12–20 metreye erişir, platformu 200–300 kilogram taşır. Parçalar hâlinde getirildiği için dar sokaktan el ile taşınabilir. Sınırı zemin ve cephedir: yumuşak bahçe toprağında kurulum için taban plakası gerekir, cephede cumba ya da saçak varsa platformun pencereye yanaşması mümkün olmayabilir. Kurulum ve söküm kendi başına bir saati bulabildiği için az eşyalı taşınmalarda merdivenden daha yavaş kalabilir.

Halatla indirme, merdivenden geçmeyen tek tük büyük parça için düşünülür: yekpare bir kanepe, sökülemeyen bir vitrin, geniş bir yatak bazası. Pencere ya da balkon yeterince genişse parça battaniye ve streçle sarılır, makara ve çift halatla, üstte ve altta ayrı ekip bulunarak kontrollü indirilir. Cam yüzeyli, mermer tablalı ya da çok ağır parçalarda bu yöntemi kullanmayız; eski ahşap balkon korkuluğuna ya da tarihi bir cephenin pervazına yük bindirmeyiz. Halat bir istisnadır, günün ana yöntemi olmaz.

Merdiven çoğu eski evde asıl yöntemdir. Asansörsüz dördüncü kat, üç odalı bir evde yüklemeyi 2–3 saat uzatır; dar ve dönüşlü ahşap merdivende bu fark büyüyebilir. Merdiven boyunca basamaklar ve trabzan oluklu karton ve battaniyeyle kaplanır, sahanlık köşelerine köşe koruyucu konur. Eşyanın geçip geçmediği keşifte ölçülür; sığmayan parça söküme ayrılır. Mobil asansörün kurulabildiği adreslerde ise asansörlü nakliyat seçeneği süreyi belirgin biçimde kısaltır, bu yüzden aynı sokakta arka cephe ya da yan parsel gibi bir kurulum noktası olup olmadığına mutlaka bakarız.

Söküm: eşyayı kapıya ve merdivene göre küçültmek

Dar sokaklı mahallelerde en çok zaman kazandıran iş, doğru yapılmış söküm olur. Gardırop kapakları, raflar ve tavan kornişi çıkarıldığında gövde çoğu merdivenden geçer. Yatak başlığı karyoladan, köşe koltuğun modülleri birbirinden, yemek masasının ayakları tabladan ayrılır.

Söküm yalnız vida sökmek değildir. Her parçanın bağlantı elemanı etiketli bir torbaya konur, torba parçanın kendisine bantlanır. Eski ve defalarca taşınmış mobilyada sunta vida yuvaları gevşemiş olabilir; bunu sökmeden önce görmek, kurulumda dübel ya da yeni bağlantı gerekeceğini baştan söylemeyi sağlar. Söküm ve kurulumun ayrıntısını montaj ve demontaj hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.

Bazen söküm eşyada değil binada gerekir. Kapı kasasını çıkarmak, merdiven trabzanının bir bölümünü sökmek ya da pencere kanadını menteşesinden almak mümkün olabilir. Bu tür müdahaleyi yalnız mülk sahibinin yazılı onayıyla yaparız; tarihi ve tescilli bir yapıda ise hiç yapmayız. Eşya sığmıyorsa pencereden indirme, parçalı taşıma ya da eşyanın yeni eve hiç götürülmemesi gibi seçenekler konuşulur.

Keşifte bir mobilyanın sökülüp sökülemeyeceğini anlamak için arkasına ve altına bakarız. Yekpare üretilmiş, tutkallı ya da içinden kablo geçen parçalar ayrı işaretlenir. Bu parçalar için ya ölçü yeterlidir ya da başka bir yol bulunur; merdivenin ortasında sıkışan bir dolap, günün en pahalı yarım saatini doğurur.

Yeni ev dar sokaktaysa boşaltma tarafı nasıl kurulur?

Çoğu aile yükleme adresine odaklanır, oysa eski bir mahalleye taşınanlar için zor taraf varış adresidir. Yükleme sabah erken başlar ve trafik açıkken biter; boşaltma ise öğleden sonraya, sokağın en kalabalık saatine denk gelebilir. Bu yüzden iki adresten biri dar sokaktaysa günü o adrese göre kurarız.

Aktarma yapılacaksa kamyon yükleme sırası tersine çevrilir. Kamyonun kapısına en yakın duran eşya, panelvana ilk gidecek eşyadır; bu da genellikle yatak, gardırop gövdesi ve beyaz eşya gibi yeni evde önce yerine konması gereken parçalardır. Kolilerin üzerindeki oda etiketi aktarmada daha da önem kazanır. Panelvan her seferde bir iki odanın eşyasını getirirse ekip yeni evde koliyi tek seferde doğru odaya bırakır, merdiveni boşuna inip çıkmaz.

Varış adresinde aileden bir kişinin kapıda durması, sahada en çok zaman kazandıran küçük karardır. Hangi koli hangi odaya gidecek, dolap hangi duvara kurulacak, buzdolabı mutfağın hangi köşesine girecek; bu soruların cevabını veren biri yoksa ekip eşyayı ilk boş alana bırakır ve ikinci bir taşıma başlar. Aynı kişi, araç bekletilirken komşularla konuşmayı da üstlenebilir.

Son olarak ilk gece kutusu. Aktarmalı ve uzun süren bir günde son sefer akşama kalabilir. Çay makinesi, bir takım nevresim, ilaçlar, şarj aletleri, temel alet çantası ve ertesi sabahın kıyafeti tek bir koliye konur ve bu koli kamyona değil ailenin kendi aracına yüklenir. Böylece son panelvan kapıya gelene kadar yeni evde beklemek zorunda kalınmaz.

Saat planı ve mahalleyle ilişki

Dar sokakta saat, araçtan bile önemlidir. Sabah yedi ile dokuz arası çoğu sokakta araçlar hâlâ park hâlindedir ama trafik henüz akmaya başlamamıştır; kamyonu cadde başına yerleştirmek için en uygun pencere budur. Muradiye gibi ziyaretçi alan bölgelerde tur otobüslerinin geldiği saatlerden önce ana güzergâhı boşaltmak gerekir. Cami çevresindeki sokaklarda cuma öğle saatinde park yerleri dolar; Emirsultan ve Hisar'da bu saat taşınma planına yazılır.

Okul giriş ve çıkış saatleri, semt pazarının kurulduğu gün ve çöp toplama saati de sokağın kapasitesini değiştirir. Bunları muhtarlıktan ya da komşulardan öğrenmek birkaç dakika sürer. Cumalıkızık gibi ziyaretçi yoğunluğu olan yerlerde hafta içi sabahı, hafta sonuna göre çoğu zaman daha rahattır.

Mahalleyle ilişki de planın parçasıdır. Dar sokakta bir taşınma, birkaç saat boyunca komşuların kapısının önünü etkiler. Bir gün önce kapı kapı haber vermek, aracı olan komşudan sabah erken çekmesini rica etmek ve ana cadde üzerinde kamyonun bekleyeceği nokta için gerekiyorsa belediyeye başvurmak işi kolaylaştırır. Başvurunun nasıl yapıldığını otopark ve yol işgal izni yazımızda adım adım anlattık.

Taşınma eski Bursa'nın bir sokağındaysa ilk iş, keşfi gerçek şartlarda yaptırmaktır. Keşfi taşınma saatine yakın bir saatte, sokağın en kalabalık olduğu anda isteyin. Merdiven dönüşünün, en büyük dolabın ve kapıyla araç arasındaki yürüme mesafesinin fotoğrafını hazırlayın; Osmangazi ya da Yıldırım'daki adresiniz için yöntemi, ekip sayısını ve aktarma sefer bandını yazılı teklifte görmeden tarih kesinleştirmeyin.